Słownik pojęć
Skróty i pojęcia używane w pracy z BusiKM. Słownik koncentruje się na transporcie międzynarodowym busami o DMC 2,5–3,5 t, czyli targecie produktu — z odwołaniami do konkretnych przepisów polskich i unijnych.
1. Czas pracy kierowcy i compliance
| Termin | Pełna nazwa | Opis |
|---|---|---|
| AETR | Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe | Reguluje czas pracy kierowcy zawodowego: maksymalnie 4,5 h jazdy ciągłej, 9 h jazdy dziennej (10 h dwa razy w tygodniu), 11 h przerwy dziennej, 56 h tygodniowo, 90 h w dwóch kolejnych tygodniach. BusiKM monitoruje wszystkie limity i ostrzega zanim zostaną przekroczone. |
| Pakiet mobilności UE | Pakiet I (Rozporządzenia 2020/1054, 2020/1055, 2020/1056) | Reformuje czas pracy i powroty kierowców międzynarodowych. Kluczowe wymogi: regularny powrót kierowcy do bazy co 4 tygodnie, regularny powrót pojazdu co 8 tygodni, zakaz odbioru regularnego tygodniowego odpoczynku w kabinie, obowiązek tachografu G2V2 w busach 2,5–3,5 t od 2 lipca 2026. |
| ITD | Inspekcja Transportu Drogowego | Polski organ kontroli pojazdów ciężarowych i busów wykonujących transport zarobkowy. Kary za naruszenia (brak tachografu, przekroczenie czasu pracy, brak licencji) do 10 000 zł za pojazd, blokada pojazdu, cofnięcie licencji. |
| BAG | Bundesamt für Logistik und Mobilität | Niemiecki odpowiednik ITD. Kontrole na autostradach DE są częste i drobiazgowe — szczególnie naruszenia AETR i niezarejestrowane Maut. |
| Tryb pracy | Jazda / przerwa / dyspozycyjność / inny | Kategorie zapisywane w tachografie. AETR dokładnie definiuje co liczy się jako czas jazdy, a co jako przerwa — błędne klasyfikowanie to najczęstsza przyczyna kar. |
2. Tachograf G2V2 i karty
| Termin | Pełna nazwa | Opis |
|---|---|---|
| Tachograf G2V2 | Tachograf cyfrowy generacji drugiej, wersja 2 | Najnowsza wersja tachografu (Smart Tachograph II). Od 2 lipca 2026 obowiązkowy w busach o DMC 2,5–3,5 t w transporcie międzynarodowym. Rejestruje pozycję GPS w tle, przekraczanie granic UE, dane o ładunku. |
| Legalizacja tachografu | Kalibracja w autoryzowanym warsztacie | Obowiązkowa co 2 lata oraz po każdej naprawie pojazdu wpływającej na pomiar. Bez aktualnej legalizacji tachograf jest traktowany jako brak tachografu — kara ITD do 10 000 zł i wykluczenie z transportu międzynarodowego. |
| Karta kierowcy | Smart card identyfikująca kierowcę | Każdy kierowca musi posiadać własną kartę. Wkładana do tachografu na początku zmiany, zapamiętuje cały dzień pracy. Ważna 5 lat. |
| Karta przedsiębiorstwa | Karta firmy (company card) | Pozwala właścicielowi pobierać dane z tachografu zdalnie i przypisywać tachograf do swojej firmy. Wymagana do pełnej kontroli czasu pracy floty. |
| Karta warsztatu / kontrolera | Karty serwisowa i kontrolna | Karta warsztatu — używana podczas legalizacji. Karta kontrolera — w użyciu ITD/BAG do odczytu danych podczas kontroli drogowej. |
3. Licencje i dokumenty firmy
| Termin | Pełna nazwa | Opis |
|---|---|---|
| Licencja transportowa | Licencja wspólnotowa lub krajowa | Wymagana do zarobkowego przewozu rzeczy. Licencja wspólnotowa (UE) — dla transportu międzynarodowego. Wydaje GITD (Główny Inspektorat Transportu Drogowego), ważna 5 lat. BusiKM monitoruje daty ważności. |
| Wypis z licencji | Dokument do każdego pojazdu | Każdy pojazd zarobkowy musi mieć w aucie wypis z licencji firmy. ITD na kontroli sprawdza wypis fizycznie. Liczba wypisów ograniczona do liczby pojazdów we flocie. |
| OCP | Odpowiedzialność Cywilna Przewoźnika | Ubezpieczenie firmy transportowej za ładunek przewożony w czasie kontraktu. Niezbędne do pracy z większymi spedycjami i klientami międzynarodowymi. Suma ubezpieczenia zwykle 50–500 tys. EUR. |
| OC pojazdu / AC | Ubezpieczenie pojazdu | OC — obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu. AC — dobrowolne autocasco. Terminy ważności w alertach BusiKM. |
| Przegląd techniczny | Okresowe badanie techniczne | W busach do 3,5 t — co rok po pierwszych 3 latach. BusiKM przypomina 30/14/7 dni przed wygaśnięciem. |
4. Dokumenty kierowcy
| Termin | Pełna nazwa | Opis |
|---|---|---|
| Prawo jazdy | Uprawnienia do kierowania pojazdem | W busach do 3,5 t — kategoria B. Powyżej 3,5 t — C1, C1+E lub C. BusiKM monitoruje datę ważności i kategorię każdego kierowcy. |
| Świadectwo kwalifikacji zawodowej | Kod 95 | Wymagane do zarobkowego przewozu rzeczy lub osób, niezależnie od DMC. 35 godzin szkolenia okresowego co 5 lat. Wpis kodu 95 do prawa jazdy. Brak = mandat dla kierowcy i firmy. |
| ADR | Świadectwo do przewozu towarów niebezpiecznych | Dokument międzynarodowy (Umowa ADR). Wymagany przy przewozie ładunków klasyfikowanych jako niebezpieczne — paliwa, chemikalia, gazy, baterie litowe. Ważny 5 lat. |
| Badania psychotechniczne | Orzeczenie psychologiczne kierowcy zawodowego | Obowiązkowe dla kierowców zawodowych. Wymagana co 2 lub 5 lat (zależnie od wieku kierowcy). |
| Badania lekarskie | Orzeczenie lekarskie kierowcy zawodowego | Obowiązkowe dla kierowców zawodowych. Wymagane co 2 lub 5 lat. |
5. Księgowość transportu międzynarodowego
| Termin | Pełna nazwa | Opis |
|---|---|---|
| Kurs NBP | Tabela kursów Narodowego Banku Polskiego | Do przeliczenia kosztów zagranicznych na PLN stosuje się średni kurs NBP z dnia poprzedzającego datę powstania obowiązku podatkowego. BusiKM pobiera kursy automatycznie. |
| Dieta zagraniczna | Rozporządzenie Ministra Pracy | Stawki diet i kosztów noclegu dla kierowców w podróży służbowej zagranicznej. Stawki różne per kraj (np. Niemcy 49 EUR/dobę, Włochy 53 EUR/dobę). BusiKM rozlicza diety automatycznie po dniach pobytu kierowcy w danym kraju. |
| VAT-REF | Zwrot VAT z UE (Ósma Dyrektywa) | Polska firma transportowa może odzyskać VAT z paliwa, Mautu, opłat drogowych, hoteli i napraw poniesionych w innych krajach UE. Wniosek roczny do urzędu skarbowego, paczka faktur w EUR przeliczona po kursach. Tysiące zł zwrotu rocznie dla aktywnej floty. |
| KSeF | Krajowy System e-Faktur | Obowiązkowy państwowy system e-faktur. BusiKM łączy faktury kosztowe z trasami pojazdu i kierowcą — każda zatankowane litry przypisane są do konkretnego kursu. |
| Maut | Opłata drogowa za autostrady | System opłat drogowych — Niemcy (Toll Collect), Austria (GO-Box), Czechy (PrePay/PostPay), Słowacja (eMyto). Każdy paragon Maut to koszt kwalifikowany, a w UE — VAT do odzyskania przez VAT-REF. |
6. Pojazdy w transporcie międzynarodowym
| Termin | Pełna nazwa | Opis |
|---|---|---|
| DMC | Dopuszczalna masa całkowita | Maksymalna masa pojazdu z ładunkiem. Target BusiKM: 2,5–3,5 t — bus dostawczy w transporcie międzynarodowym. Powyżej 3,5 t to inny segment (TIRy, samochody ciężarowe). |
| DMC 2,5–3,5 t a tachograf | Pakiet mobilności UE | Do 1 lipca 2026 busy do 3,5 t były zwolnione z tachografu. Od 2 lipca 2026 obowiązek tachografu G2V2 obejmuje wszystkie pojazdy zarobkowe w transporcie międzynarodowym o DMC powyżej 2,5 t. Klucz dla naszego targetu — większość busów dostawczych zaczyna podlegać kontroli ITD/BAG. |
| Sprinter / Crafter / Daily / Master | Najpopularniejsze modele busów 2,5–3,5 t | Mercedes Sprinter, VW Crafter, IVECO Daily, Renault Master. To pojazdy używane przez większość polskich firm transportowych w UE. |
7. Pojęcia BusiKM
| Termin | Opis |
|---|---|
| Aktywny pojazd | Pojazd z co najmniej jedną zarejestrowaną trasą lub paragonem w danym miesiącu kalendarzowym. Pojazdy bez aktywności nie są wliczane do rozliczenia z biurem rachunkowym ani do limitów planu. |
| OCR paragonów | Automatyczne odczytywanie zdjęcia paragonu — kwota, waluta, data, sprzedawca, NIP. Działa w 6 językach (PL, EN, DE, IT, FR, ES) i rozpoznaje 7 typów dokumentów: paliwo, Maut, hotel, posiłek, prom, parking, naprawa. |
| Panel biura rachunkowego | Multi-tenantowy interfejs umożliwiający obsługę wielu firm klientów z jednego konta. Przełączanie kontekstu klienta jednym kliknięciem, zbiorczy dashboard, eksport FK per klient lub zbiorczo. |
| Przełączanie kontekstu | Funkcja w panelu biura — przejście między firmami klientów bez ponownego logowania. Każde przełączenie jest logowane w dzienniku audytowym. |
| Izolacja danych | Dane każdej firmy są całkowicie oddzielone. Użytkownicy jednej firmy nie widzą i technicznie nie mogą uzyskać dostępu do danych innej firmy ani biura rachunkowego ich obsługującego. |
| Tryb offline | Aplikacja mobilna kierowcy działa bez dostępu do internetu — GPS, paragony, zatwierdzanie tras. Synchronizacja z serwerem po odzyskaniu zasięgu, bez ryzyka utraty danych. |
| Pilotaż | Program dla pierwszych firm transportowych i biur rachunkowych korzystających z BusiKM. Dożywotni dostęp gratis w zamian za udział w walidacji nowych funkcji. Piloci otrzymują nowe funkcje 4–8 tygodni przed publicznym wdrożeniem. |
| Dziennik audytowy | Zapis każdej operacji na danych: kto, kiedy, co zmienił. Dostępny do wglądu na żądanie organów kontrolnych — ITD, urzędu skarbowego, GITD. |
8. Pomoc i kontakt
Brakuje pojęcia? Pojawiło się w pracy i nie jest jasne, jak BusiKM je obsługuje? Napiszą Państwo na kontakt@busikm.pl — odpowiadamy w tym samym dniu roboczym.